O psychoterapii

Humanistyczno – egzystencjalne podejście w psychoterapii ma swoje źródła w filozoficznych osiągnięciach personalizmu, fenomenologii i egzystencjalistycznej myśli (S. Kierkegaard, F. Nietsche, M. Merlau – Ponty i J.P. Sartre). Swoje miejsce znalazły w niej zarówno filozofia i psychologia wschodu jak i judeo – chrześcijański personalizm. Nazywana „trzecią silą w psychologii” dla wielu oznacza przede wszystkim prawdziwy przełom w psychologicznym myśleniu o człowieku. Od samego początku była wyrazem głębokiej niezgody na nieprawdziwy obraz człowieka rządzonego przez popędy lub bodźce, niezgody na skrajnie deterministyczne ujmowanie doświadczenia i zachowania ludzkiego. Psychoterapia humanistyczno – egzystencjalna spontanicznie zrodziła się w czterdziestych i pięćdziesiątych latach w Europie i znalazła swoje miejsce w świadomości, poszukiwaniach, filozoficznych i terapeutycznych pracach psychiatrów i psychoterapeutów, którzy byli głęboko zainteresowani odnalezieniem takiej drogi rozumienia człowieczeństwa i ludzkiej egzystencji, która byłaby bardziej wiarygodna i zbliżyłaby się do niej w jej zasadniczym wymiarze. Terapia humanistyczno – egzystencjalna jest przestrzenią głębokich pytań o naturę ludzkiego bytu, o naturę lęku, rozpaczy, żalu, samotności i anomii. To wszystko jednak zawsze w silnej więzi z doświadczeniem i pytaniami o twórczość i miłość. Poza poszukiwaniem i odkrywaniem znaczenia ludzkiego doświadczenia egzystencjalni psychoterapeuci nie popadają w znany i powszechny błąd zniekształcania ludzkiego bytu. Praca terapeutyczna ukierunkowana jest na teraźniejszość i przyszłość. Postawa terapeuty jest wyrazem głębokiego szacunku dla autonomii i człowieczeństwa pacjenta. Terapeuta towarzyszy z uwagą i poszukuje dostępu do fenomenologicznego wymiaru rzeczywistości w której pacjent istnieje i uczestniczy. Świat osobowy w żaden sposób nie może być zrozumiany przez opisanie środowiska, nie ważne jak pełny, kompleksowy byłby to opis. Środowisko jest tylko jednym z „modusów” świata. Jak wiele jest prawdy w tym, że każdy człowiek ma swój własny świat? To konfrontuje nas z nie łatwym problemem: nie możemy opisać rzeczywistości posługując się czysto obiektywnymi kategoriami, ani też ograniczyć jej do naszej subiektywnej i wyobrażeniowej w niej partycypacji. Ludzki świat to struktura znaczących relacji, w których osoba egzystuje. I tworzy ją także swoisty, osobisty, indywidualny znak, wzór i intencja, budująca świat relacji w których człowiek uczestniczy. Podobnie przeszłość i teraźniejszość posiada i odkrywa inne znaczenie dla poszczególnych osób. W psychoterapii humanistyczno – egzystencjalnej wychodzi się poza deterministyczne ujmowanie wpływu przeszłych wydarzeń na egzystencję człowieka i odkrywa się znaczenie osobistej postawy wobec nich i głęboko indywidualnego sposobu uczestniczenia w osobistej historii życia i jej interpretacji. Świadomość tego pomaga podjąć trwałą pracę nad swoim doświadczeniem i brać za nie odpowiedzialność. Świadomość znaczeń własnego osobistego świata otwiera równocześnie drogę „projektowania”, tworzenia, stanowienia własnej rzeczywistości i przyszłości.   Nie jest łatwo zdefiniować sens bycia, indywidualną tożsamość, naturę doświadczania siebie samego i rozwoju ludzkiego potencjału. Staje się to tym trudniejsze, im bardziej nasze poszukiwanie sensu egzystencji wiąże się z naszym statusem ekonomicznym i zewnętrznymi formami życia, które prowadzimy. Terapia humanistyczno – egzystencjalna koncentruje się w niezwykle głęboki sposób na doświadczeniu siebie samego. I wie, że on autentycznie przeżyte i przyjęte nie jest samo w sobie rozwiązaniem indywidualnych problemów, ale koniecznym warunkiem procesu poszukiwania rozwiązania, rozwoju i osobistego świata sensu, znaczeń i wartości.

  Opracowała: mgr Marta Krupska